Sinterklaas

Al vanaf de intocht in Nederland, laten de Sint en zijn Pieten de harten van vele kleine en grote mensen sneller kloppen. Het is een feest waarin we schenken en ontvangen; vol vreugde, verwondering en geheimzinnigheid.

Over het leven van de Heilige Nicolaas wordt voor het eerst geschreven in de 13e eeuw. Nicolaas was bisschop van de Turkse stad Myra. Belangrijk van zijn daden is, dat hij het goede nastreefde en de mens op alle mogelijke manieren probeerde te ondersteunen. Hij werd daarom ook vereerd als een beschermheilige van vele dingen zoals de scheepvaart, het huwelijk en kinderen. Tevens is hij de beschermheilige van de vrije mens, want hij helpt ieder mens die met vallen en opstaan zich probeert verder te ontwikkelen.
Rond 6 december is Nicolaas gestorven. Dat werd de datum die de kerk vastlegde als heiligendag.

Een andere bron die de basis vormt voor het sinterklaasfeest is te vinden in de Edda, de Germaanse mythologie. Daar wordt verteld over Wodan, de god van de wilde jacht. Hij bezat twee zwarte raven, een speer en een wit paard waarmee hij door de lucht reed. De mensen wisten dat Wodan alles over de mensen te weten kon komen omdat zijn kleinzoon door de schoorsteen de mensen bekeek. Men moest Wodan goed stemmen door hem voer te geven voor zijn paard. Het voer werd dan voor de schoorsteen in een schoen neergezet. Ons strooigoed doet ook aan Wodan denken. Hij strooide zaad over de wereld, zodat het land vruchtbaar zou zijn.

Over de oorsprong van de Pieten wordt vaak hevig gediscussieerd. Piet is gelijkwaardig aan Sinterklaas, hij is een hulpje of een knecht. Volgens sommige heeft Piet zwarte vegen in zijn gezicht omdat hij door de schoorsteen gaat, anderen zeggen dat Pieten van oorsprong slaven waren. Kindslaven die door Nicolaas werden bevrijd en voor een eerlijk loon in dienst van Nicolaas mochten werken. Weer anderen zeggen dat de kleding van de Pieten verwijst naar de oorspronkelijk 16e eeuwse, Moorse bedienden uit Spanje. Sommige mensen nemen aanstoot aan het uiterlijk van Pieten. De zwarte huidskleur, het kroeshaar, de gouden oorbellen en zijn functie als knecht zijn beledigend en leggen een schaduwkant van kolonialistisch Nederland bloot.
De clowneske, acrobatische pieten of pieten met specialisme zoals de rommelpiet zijn niet terug te vinden in oude legendes.
Eventueel verwijzen de Pieten ook naar de twee zwarte raven van Wodan, die door de schoorsteen de gaven van de mensen ophaalden.
Piet kan ook een verwijzing zijn naar de Duitse Ruprecht. Ruprecht komt in verschillende tradities voor. Zo gaat hij met Nikolaus op de avond van 5 december langs de huizen of verschijnt Ruprecht met Kermis samen met het Christuskind. Ruprecht is niet geschminkt maar is gekleed in een zwarte mantel en draagt een roede bij zich. Hij staat voor het kwade en de duivel. Nikolaus en het Christuskind staan voor het goede en hemelse.

De cadeautjes komen door de schoorsteen, die staat voor de verbinding tussen het hemelse en het aardse. De cadeautjes komen in de nacht, omdat tijdens het slapen de geestelijke wereld dichterbij is.
Door de gedichten die we voor elkaar schrijven en de surprises die we maken, houden we elkaar een spiegel voor. Zo proberen we op humoristische wijze, de goede daden, de zwakheden en ondeugden liefdevol te belichten.

De verschillende verhalen zijn samen verweven en zo is de sinterklaastraditie ontstaan zoals menigeen die nu nog kent. Hoewel de cadeautjes en Piet als pedagogisch middel soms de overhand krijgt, leert Sint Nicolaas ons eigenlijk te geven. Nicolaas wil helpen een beter mens te worden, zodat de mensheid klaar is voor de geboorte van het Christuskind en het nieuwe licht in onszelf.

De mensheid ontwikkelt zich door de veranderende tijd. Tradities verdwijnen, vervormen of smelten samen. De oorspronkelijke heiligendag wordt allang niet meer zo gevierd als in de 13e eeuw. Momenteel zijn we getuigen van een altijd veranderd feest dat ook nu meegaat met de tijd.

Sinterklaas valt in het begin van de Adventstijd en is het laatste grote feest voor Kerstmis.

 

Wil je je laten inspireren? Kijk hier voor:

Jaartafels voor de Sinterklaastijd

Knutselideeën voor de Sinterklaastijd

Liedjes voor de Sinterklaastijd

Verhalen en gedichten voor de Sinterklaastijd

Tradities in de Sinterklaastijd

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *